Home Galerie Berichte Inserate Shop Anlässe Links Bibliothek Feedback Club
 
Am Gloggi sin Röno Vier

Mit einer kleinen Serie von Mundartgeschichten möchte ich versuchen, die Zeiten, in denen unsere Tractions noch das tägliche Verkehrsbild prägten, wieder zu geben. Diese Geschichten aus der Zeit, da Autobahnen eine Seltenheit waren, dafür auf den Strassen ausserorts noch keine Geschwindigkeitsbegrenzung herrschte und am Sonntagabend am Radio die Sendung für Automobilisten "Chömed guet hei" ausgestrahlt wurde, enthalten viel ländliches Lokalkolorit. Dies entspricht meinen Erinnerungen und meiner damaligen Sichtweise, auch wenn schon damals mein Horizont etwas weiter war, als bis zum Grütemer Rebberg. – Übrigens: Dinhard – oder "Diinert", wie die "Eingeborgenen" sagen, liegt am Rande des Zürcher Weinlandes, ungefähr 10 Kilometer nördlich von Winterthur.
Sollten Sie beim Lesen Schwierigkeiten mit der Sprache haben, so bitte ich Sie, nicht gleich aufzugeben. Es dürfte helfen, wenn Sie in diesem Fall den Text laut lesen. – Versuchen Sie's einmal, auch wenn sich Ihre Frau wundert über die merkwürdigen Töne, die hinter dem PC hervorkommen.

Daniel Eberli

I de Ziit, wo z'Züri d'Studänte bim Globus Provisorium d'Gonteiner umgheit händ und debii vo de Schmier grosszügig abtuschet worde sind, isch es z'Diinert no vill gmüetlicher zueggange. Zwar hät me vom Radio und vom Färnseh (ämal die, wo scho eine gha händ) und us de Ziitig erfahre, was da los sei, aber verstande hät das niemer. Um em Land sind d'Uhre nachli andersch ggange, und me hät anderi Sorge gha.
Dass es wenigstens mit de Chile kei Sorge geh hät, für das hät de Jakob Hagen gsorget. Alli händ em nu de "Gloggi" gseit.

De Gloggi isch en undersetzte, rundliche Maa gsii mit eme runde, rote Chopf mit chliine Öigli, ere markante Nase und ere glänzige Glatze. "Es schöns Gsicht bruucht Platz" hät er amigs geseit, wänn en öpper dewäge aazündt hät. Er hät schlächt ghört scho sit Chindsbeine, und wahrschiili drum hät sini Stimm ganz quätscht tönt.
Er isch zuverlässig jede Sunntig z'hinderst i de Chile gsässe, wo-n-er trotz em härte Bank meistens göttlich gschlaafe hät. Öppedie hät mer en sogar ghört schnarchle. Fast immer isch er rächtziitig verwachtet, eso dass er am Ändi vom Schlusslied d'Chileglogge im richtige Momänt iigschalte hät. Ab und zue isch es aber vorchoo, dass de Schlaaf doch stärcher gsii isch, als s'Pflichtbewusstsii. Dänn hät de Organist s'Schlusslied immer heftiger und lüüter widerholt, bis am Gloggi sis Tröimli es Änd gfunde hät.

Gwohnt hätt er z'Stadel äne, aber dihei gsii isch er eigentli meh im Freihof oder im Bahnhöfli. Deet hät er amigs en halbe Tag lang chöne bime-ne Tschumpeli Roote hocke, hüüffig mit em Turi Frei, wo 150 Meter underhalb vo de Welsiker Bahnunderfüerig sini Gärtnerei gha hät.
Ame-ne Samstigabig im Winter sind die zwee wider emal echli länger im Bahnhöfli ghöcklet, und es isch allwäg au meh als eis Tschumpeli über de Tisch ggange. De Turi hät nid wiit hei gha, - die paar hundert Meter hät er au chöne z'Fuess mache, au wänn's nid immer ganz inere grade Linie gsii isch. Für uf Stadel übere aber isch de Gloggi, wo sowiso nid eso guet z'Fuess gsii isch, uf sin Röno Vier aagwise gsii.


Wie immer isch er in Chare ghocket und hät d'Türe zuegschlage. Das hät eso plächelet, dass di halb Nachberschaft verwachet isch. Wil er nid vill ghört hät, hät er wie immer bim Aalah vom Motor en Huufe Gaas geh. Dademit hät er nid nu bewürkt, dass er d'Fibrazione vom Auto gspürt hät und sicher gsii isch, dass de Chare lauft, sondern er hät auch di zweit Helfit vo de Nachberschaft vom Bahnhöfli uufgweckt.
Lang nachem letschte Zughät er de verschneiti Bahnübergang bim Bahnhof Welsike überquert und isch
Renault 4
über de Pfiibuck Stadel zu ghotteret. Uf däm Wääg hät er wenigstens chöne sicher sii, dass nienet d'Schmier mit emene Balöndli wartet…
Woner churz vor de Mörsburg uf de Höchi vom Stadlerberg rächts wott abbüge, isch es dänn passiert: Öb de Schnee z'tüüf oder de Alkoholpegel vom Gloggi z'höch gsii isch, weiss i nid. – Es hät's auch niemer undersuecht. Uf all Fäll isch das Auto weder Richtig Mörsburg wiitergfahre, no nach rächts Richtig Stadel abboge, sondern halbrächts in Grabe abe grutscht und churz vor emene junge, kahle Öpfelböimli zum Stah choo. De Sachschade isch gring gsii – es Schneepföhli hät's under's Auto glismet – und am Gloggi sis Ego isch echli aagchratzet worde. Die Gschicht wär nid emal a's Tagesliecht choo, wänn nid di schmale Pnööli vom Röno im Pflotsch kein Halt meh gfunde hettid. Da hät alls nüt gnützt: De Ärr-Vier hät sich au mit Flueche und Sirache und vill Gas weder vorwärts, no hindersi bewegt. Schlussäntli hät de Gloggi ufgee und isch z'Fuess Richtig Stadel heizue – meh grutschet, als gloffe.
Nass und durfroore isch er schliessli zu spater Nachtstund is Bett gschloffe und trotz de chalte, nasse Füess sofort iigschlaafe.
Di nächtliche Strapaze händ am Gloggi eso zuegsetzt, dass er vergässe hät, sini Wecker früener z'stelle. Erscht bim Morgekafi isch em in Sinn choo, dass er ja ohni Transportmittel isch. Voller Panik isch er in Schopf usegrännt, wo under emene Staubhuuffe sis alte Töffli – en Sachs Zweigänger – gstande-n-isch. Nach ändlose Minute vo Trampe und Gingge isch s'Motörli schliessli mit ere Qualmwulke aagloffe. De Jakob hät sich drufgschwunge, und es isch Richtig Chiledinert losggange.
Underzwüschet hät de Pfarrer Elmer sälber s'Chileglüüt
Sachs Zweigänger
aagstellt. Mit sorgevollem Gsicht isch er vor em Altar hin- und her tigeret. De Organischt isch choo und dänn di erste Chilegänger. Aber vom Gloggi: Käi Spuur!
Öppe zur gliiche Ziit isch de Jakob Hagen am Eichhof verbii gchnatteret. I däm Momänt fangt sin Pubertätsbeschlüüniger a stottere. Woner de Gang usegnoh hät, hät de Motor ganz abgschtellt. Zum Glück isch es am Aafang no bergab ggange. Aber deet, wo's gäge d'Chrüzig vo de Rietmülistrass zugaht, stiigt's wider liecht aa, und deet isch fertig gsii. De Gloggi hät no zwei, drümal trampet, aber dänn hät er mit hochrotem Chopf uufgeh. Er hät sis Töffli am Strasserand uf de Ständer glupft und isch dänn, so schnäll, wie-n-en sini Füess treit händ, de Chile zu gloffe.
Wo-n-er am Freihof verbii choo isch, hät er deet am Turi sin grüene Deekaawee-Liferigswage gseh stah. En Momänt lang hät er überleit, ober ächt am Turi söll rüeffe, aber en Blick uf d'Chilenuhr hät em gseit, dass de Pfarrer bereits zmitzt i de Predig müessi sii.
So schnäll wie mögli isch er uf diräktem Wäg am Hueber sim Hüsli verbii und vo de undere Siite d'Chilestägen uuf. De Pfarrer hät churz uufglueget, wo d'Chiletüre ggangen isch. De Gloggi isch so liislig wie mögli a sin aagstammte Platz uf em hinderste Bank grutschet. Dasmal hät er nid gschnarchlet, defür hät er ab und zue müese nüsse. De Pfarrer Elmer hät jedes Mal churz a d'Chiletecki ueglueget, dankbar, dass am Jakob nüt Schlimms passiert isch.
Nach em Schluss vom Komfirmandenunterricht hät sich de Gloggi bim Pfarrer entschuldiget. Dänn isch er so schnäll's ggangen isch zur Chilen uus, d'Chilestägen abe und übere in Freihof. Bimene Kafi Fertig hät er am Turi und am Noldi, em Pöschtler, sis Leid gklagt.
"Für was hät me Fründ?" händ die gseit, und chuum dass de Jakob Hagen mit sim Kafi Fertig fertig gsii isch, hät de Turi de Deekaawee aaglaa. De Pöschtler hät müesse in hindere Teil iistiige und uf es Harassli hocke, währed däm de Gloggi vorne rächts hät törfen iistiige. Dänn isch das Auto inere blaue Rauchwulke Richtig Mörsburg verschwunde.
Natürli händ die Manne nid vergässe, am Jakob sis Töffli uufzlade, wo immer no einsam und verlasse am Strasserand gstanden isch.
Wo's bim Röno aachoo sind, händ's z'erscht d'Situazion beurteilt. Es isch glii klar worde, dass me vorwärts nid uf d'Strass chunnt: Das chliinen Öpfelböimli isch z'nööch gstande. Hindersi isch es defür zimli de Hoger uufggange. Nachere churze Beratig hät de Turi es alts, zämegchnöpfts Abschleppseil underem Sitz vüre zoge. Während di andere Beede glueget händ, wie me's am Beste hät chöne aabinde, isch er mit em Liferigswage eso nöch wie mögli vo hine an Havarischt anegfahre.
De Noldi isch under de Röno gläge, aber er hät eifach nüt Geignets gfunde zum de Strick aabinde. Schliessli hät er en i de Noot um die hinder Stossstange gliiret und en Chnopf gmacht. Bim Deekaawee hät er en chönen um en Arm vo de Raadufhängig iischlaufen und binde.

Dänn isch de Gloggi in Ärr-Vier ghocket und hät de Motor aaglaa. De Turi hät's Seil aagschpane und dänn mit vill Gas d'Kupplig la choo. Scho bald isch di ganz Umgäbig verqualmet gsii vo den Abgas vo de beiden Auto. Di schmale Pnöli vom Röno händ Pflotsch und Dräck gschmisse, s'Auto hät grüttlet und d'Stossstange hät sich bedrohlich nach usse boge, aber zum Graben uus hät sich das Gfährt chuum bewegt. De Lärme isch ohrebetöibend gsii; zum Glück hät me drum nid ghört, wie die drei Manne a dem Sunntig gfluechet händ…

DKW

Schliessli hät de Pöschtler di vorder Stossstange vom Röno packt Mit ue und abe Wippe, mit Biischten und Chnorze isch dänn de Chare Santimeter um Santimeter wider uf d'Strass choo.De Noldi hät's Aschleppseil wider abghänkt und isch zum Turi in Deekaawee iigschtige. Dänn sind s' uf Stadel gfahre, wo s' am Gloggi sin Sachs uusglade händ. Di hinder Stossstange vom Gloggi sim Ärr-Vier isch uf einere Siite fasch zäh Santimeter vom Auto abgschtande, aber das händ s' wider "gflickt", indem s' langsam hindersi gäge d'Muur vom Nachber sim Mischtstock gfahre sind. Am Schluss hät me hine am Auto chuum meh öppis gseh, und das Büleli i de vordere Stossstange vom Gloggi sim Röno isch niemerem uufgfalle.
Nume will am Noldi sin Sunntigstschoope und d'Hose uusgseh händ, als het er demit imene Stall pfuuset, isch dänn die Gschicht doch no as Tageslicht cho. Er isch ines heilloses Tunderwäter iegloffe, wo-n-er heichoo isch. Eigentli ungrächt, de Noldi hät schliessli nu ghulfe!

Daniel Eberli